Site Rengi

Sivas ve Doğanşar Haberleri & Sivas Firma Rehberi
REKLAM ALANI
Doğanşar Haber

Doğanşar Nüfusu ve Doğanşar’a Yerleşen İlk Türkler

Doğanşar Nüfusu ve Doğanşar’a Yerleşen İlk Türkler
REKLAM ALANI

Doğanşar Nüfusu ve Doğanşar’a Yerleşen İlk Türk topluluklarının tarihi 1400’lü yılların öncesine dayanmaktadır. 1455 tahririne göre bölgedeki köylerin tamamı Türklerin elindeydi. Köylerde gayr-i müslim nüfus bulunmuyordu. İpsile Kalesi ise 1460 – 61’de Türklerin eline geçti. Doğanşar Tarihçesi hakkında daha detaylı bilgi almak isterseniz, “Sivas Doğanşar Tarihi” başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

1485 tarihinde İpsile’de bulunan Tozanlı askerleri şunlardı: “Hayreddin Fakîh imam, Şeyh Çoban, Halife veled-i Ya’kûb, Mehmet veled-i Hacı Hasan, Ahmet birâder-i mezkûr, Ramazan, Pirî veled-i Abdülaziz, Çerak veled-i Turkaya sipahizâde” 1485 tarihinden itibaren her geçen gün Türkler İpsile’ye yerleşmeye ve Türk – Müslüman nüfusunu artırmaya başladılar. Bu arada gayr-i müslimler bölgeyi terk etmekteydi. Robert Mantran’ın 17. Yüzyılın İkinci Yarısında İstanbul adlı eserinde ifade ettiği üzere; Fatih dönemi ve devamında diğer birçok bölgeyle birlikte Sivas ve Tokat yöresindeki Gayr-i Müslimler İstanbul’un değişik semtlerine iskâna tabi tutulmuşlardır.

Doğanşar Nüfusu

Doğanşar Nüfusu tarihinde, İpsile’de 1455 tarihinde 58 hane ve 7 bekâr, 1485’de 186 hane ve 10 bekâr ile 1 imam, 1520’de 235 hane ve 70 bekâr ile 1 sipahizâde, 1554’de 364 hane ve 121 bekâr, 1574’de 559 hane ve 109 bekâr nüfus bulunmaktaydı. 1574 tarihinde İpsile merkezin nüfusu 2900 kişi idi. Nüfusun sürekli olarak artış kaydettiği görülmekte.

İpsile merkezdeki Gayr-i Müslim nüfus 1600 – 1611 yılları arasında buradan ayrılarak Tokat il merkezine göç ettiler. Sonraki yıllarda İpsile’de Gayr-i Müslim nüfusa rastlanmamakta. Tokat kırsalında Gayr-i Müslim nüfus azalırken, Tokat merkezde sayıları artmaktaydı. Gayr-i Müslimlerin önceki tarihlerde de Yeşilırmak havzasından çekildikleri bilinmekte.

Doğanşar ilçe merkezinde 1831’de 2.384, 1915’te 1.584, 1935’te 1.720, 1946’da 1.522, 1960’ta 1.787, 1975’te 2.328, 1980’de 2.078, 1985’te 2.252, 1990’da 4.440, 1997’de 3.420, 2000’de 4200 kişinin yaşadığı görülmekte.

Doğanşar’a Yerleşen İlk Türk Toplulukları

Doğanşar yöresine Bizans, Danişmendliler, Anadolu Selçukluları, Beylikler ile Osmanlı İmparatorluğu döneminde çok sayıda Türk boy ve cemaatı yerleşmiştir. Alan ve Çirmiş Türkleri 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi öncesinde yerleşen Türk boylarıdır.

Bizans döneminden kaldığı tahmin edilen kale taşlarından biri üzerindeki ok ve yay ile 24 Oğuz Boyu’ndan Bozokların Günhan Kolu’nun Bayat şubesine ait olan damga, buraya Bayat boyuna mensup Türklerin yerleştiğini göstermektedir.

Ayrıca, Yörükan taifesinden olan Tozanlar veya Tozanlı Cemaati’nin Türkiye’de yerleşme alanı yalnız Sivas Eyâleti olup, bu bölgede Tozanlı adıyla anılan tek yer Doğanşar ve çevresidir. Yöreye gelip yerleşen bir diğer topluluk ise yukarıda açıklandığı üzere Kızıl Ahmetliler’dir. Tozanlı’daki Karkın, Dündar, Kabaklu, Çepni, Kıpçak ve Avşar adlı yerleşim merkezlerinin varlığı, çok sayıda Oğuz boyunun bölgeye geldiğini göstermekte.

Tapu Tahrir Defterlerinde sıkça rastladığımız Menteşe, Saruhan, Aydın ve Karaman gibi isimler, bölgenin Osmanlının iskân siyasetinden payını aldığına delalet etmekte. Bilindiği üzere, Osmanlı yendiği beyliklerin halkını, Anadolu ve Rumeli’nin değişik bölgelerinde iskâna tabi tutmaktaydı.

İlçe merkezindeki Karamanlu (Karaman), Türkmengil (Türk), Yürük, Ferhat, Kıncır, Bayraktar, Çıldır, Serdar ve Karakösegil olarak isimlendirilen sülale isimleri, Doğanşar’a yerleşen Türk boyları hakkında bize ipuçları sunmakta. Benzer isimler köylerin tamamında bulunmakta.

1241 / 1826 tarihinde Niksarlıların bazıları yerlerini terk etmiş; Tozanlı, Kafirni / Almus ve Kumanat taraflarına göç etmişler. Bu durum vergilerin dağıtılma ve toplanmasını engellemekteydi. İstanbul, bu sebeple göçlere engel olunması ve göçenlerin derhal yerlerine döndürülmelerini emretmiştir.  Ancak, Doğanşar ilçe merkezi ile köylerindeki Balık ve Cenik soyadını taşıyan ailelerin varlığı bu kişilerin tekrar geri döndürülemediklerini göstermektedir.

NOT: Doğanşar Nüfusu ve İlçesi Hakkında detaylı bigi için KARAMAN, Fikri’nin 1-İpsile Tozanlı Doğanşar (1990), 2-Doğanşar Folkloru (1993), 3-Doğanşar İlçesi ve Köyleri Belgeseli (2000), 4-Ozan Ömer (2000), 5-Sâlnâme-i Vilâyet-i Sivas (2001), 6-1455’ten 2003’e Tozanlı Kazası (2003), 7-Ortaköy (2005), 8-1455’ten 2014’e Tozanlı Doğanşar Soy Kütüğü (2014) adlı kitap çalışmalarına bakınız.

Fikri Karaman İletişim: 0533 650 96 08

Bu yazı izinsiz olarak yayımlanamaz.

REKLAM ALANI
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ